Προορισμοί

Lenin, James Joyce and Dadaism. Εμιγκρέ καλλιτέχνες, με στέκι το cabaret Voltaire, ξεκινούν εδώ, στο μικροαστικό περιβάλλον της Ζυρίχης, το κίνημα του Ντανταϊσμού, πρόδρομο του σουρεαλιστικού κινήματος του Μπρετόν, του Νταλί κ. ά. Ο Λένιν εδώ προετοιμάζει την Επανάσταση, ενώ ο συγγραφέας Τζέιμς Τζόις συγγράφει τον Οδυσσέα του. Είναι επίσης κατανοητός ο λόγος για τον οποίο η εταιρεία συμβούλων Mercer κατατάσσει τη Ζυρίχη στις πόλεις με την υψηλότερη ποιότητα ζωής στον κόσμο όσον αφορά την ασφάλεια, τα καλλιτεχνικά δρώμενα, τη γαστρονομία και τους χώρους αναψυχής. Εδώ, σε μια σχετικά μικρή επιφάνεια γης (92 τετραγωνικά χιλιόμετρα) μπορεί κανείς να περάσει αξέχαστες διακοπές. Στη Ζυρίχη ναι, εδώ κολυμπάς, περπατάς, κάνεις ποδήλατο, ιστιοπλοΐα κ.ά. Με τα κόκκινα φτερά τής all time classic Swiss International Airlines πετάμε για ένα ανανεωτικό, χαλαρωτικό τετραήμερο διακοπών στη Ζυρίχη και στη γύρω περιοχή. Από το αεροδρόμιο της Ζυρίχης φτάνουμε με τρένο στον κεντρικό σταθμό της, όπου οργιάζουν οι γραμμές, ενώ οι συρμοί εγκαταλείπουν κάθε λεπτό τις αποβάθρες με μαθηματική ακρίβεια! Από το σταθμό παίρνουμε το τραμ για το ξενοδοχείο. Ναι, το τραμ, κι ας κουβαλάμε βαλίτσες και τσάντες γεμάτες με κάμερες, τρίποδα και φακούς. Από εκεί και πέρα, με τις απαραίτητες κάμερες στα χέρια ξεκινάμε με τα πόδια την περιπλάνηση.

Διάσημοι επισκέπτες της Λουκέρνης, ο Ναπολέων ο 3ος με την αυτοκράτειρα Ευγενία, η βασίλισσα Βικτόρια, και ο Βάγκνερ, ο οποίος για χριστουγεννιάτικο δώρο στη σύζυγό του έβαλε την ορχήστρα να παίξει έξω από την πόρτα της, σε πρώτη εκτέλεση, το Siegfried Idyll! Merry walking the city Στη Λουκέρνη φτάσαμε το βράδυ και μπήκαμε στην πόλη-παραμύθι. Μυτερά μαύρα, κόκκινα, χρυσά καμπαναριά και πυργοσκεπές, α-ντιφέγγισμα στη λίμνη κτιρίων άλλων εποχών, πλατείες περιτριγυρισμένες από μεσαιωνικά κτίρια με προσόψεις ζωγραφισμένες στο χέρι. Σε αυτό το σημείο αναρωτιέσαι αν αυτό που συναντάς είναι ένα καλοστημένο σκηνικό κάποιας άλλης εποχής ή μια σύγχρονη πόλη. Η επόμενη μέρα ξημέρωσε λα-μπερή. Μπροστά μας η Λουκέρνη, λουσμένη στον ήλιο, μας αποκαλύπτει και πάλι ένα πρόσωπο μαγικό. Μια πόλη κουκλίστικη, ποιητική. Διασχίζουμε την ξύλινη και αναστηλωμένη το 1993 γέφυρα Chapel Bridge -είχε καταστραφεί από πυρκαγια-, όπου οι παμπάλαιες εικόνες της, που αναπαριστούν την ιστορία της πόλης, έχουν αναπαραχθεί με βάση τις φωτογραφίες που είχαν τραβήξει Ιάπωνες πριν από την καταστροφή της. Αν έχετε αραχνοφοβία είναι προτιμότερο να φορέσετε καπέλο και να περπατάτε γρήγορα διασχίζοντάς την. Μεγάλες αράχνες εμφανίζονται συχνά μπροστά στους διαβάτες. Στην άκρη της γέφυρας δεσπόζει ο Πύργος του Νερού, που θρυλείται πως κάποτε ήταν φάρος, και από κει πήρε και το όνομά της η Λουκέρνη (Lucerna). Χιλιάδες κύκνοι και πάπιες κολυμπούν στα νερά της λίμνης και μαλώνουν ποιος θα πιάσει πρώτος την τροφή που ρίχνουν από την όχθη οι περιπατητές. Στην άλλη μεριά της γέφυρας τα ιστιοπλοϊκά έχουν ξεκινήσει τις βόλτες τους, ενώ στους δρόμους ποδηλάτες απολαμβάνουν αμέριμνοι τον ήλιο. Εισχωρούμε στα στενά της πόλης, όπου ανακαλύπτουμε αληθινούς αρχιτεκτονικούς θησαυρούς. Η Λουκέρνη είναι η μεγάλη μητρόπολη της Κεντρικής Ελβετίας, μια πόλη πολιτισμού και συνεδρίων, που καλλιεργεί και προσφέρει έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής στους κατοίκους αλλά και στους επισκέπτες της. Αν νομίζετε όμως ότι σε αυτή την πόλη θα αντικρίσετε μόνο παλιά κτίρια και ιστορικά μνημεία είστε γελασμένοι, αφού και εδώ θα συναντήσετε πινελιές μοντέρνου. Χαρακτηριστικός εκπρόσωπός του είναι το φουτουριστικό Culture and Convention Centre, σχεδιασμένο από τον γάλλο αρχιτέκτονα Jean Nouvelle. Μέσα στην πόλη αλλά και γύρω από αυτήν προσφέρονται αναρίθμητες επιλογές περιηγήσεων. Θα πρότεινα να μείνετε τουλάχιστον μία μέρα στη Λουκέρνη. Να την εντάξετε στο πρόγραμμα του ταξιδιού με 5 αστεράκια γιατί είναι μια πόλη που θα λατρέψετε. Αφού την ανακαλύψετε είναι βέβαιο ότι θα αποτελέσει τόπο προορισμού σε μελλοντική σας απόδραση.

Προσυπογράφοντας τον Μέντελσον, θα επαναλάβω τα λόγια του: «αν δεν έχετε δει τη φύση του Interlaken δεν έχετε δει την Ελβετία!». Μπαίνουμε στο σταθμό και ετοιμάζουμε τα τζάκετ με τις κουκούλες για να αντιμετωπίσουμε το ψιλόβροχο και την ασυνήθιστη για την εποχή ψυχρούλα. Είμαστε στο κέντρο της Ελβετίας: στο Berner Oberland. Είναι καλοκαίρι αλλά ο καιρός είναι άστατος, με συννεφιές και αεράκι, εκεί, ανάμεσα στις δύο λίμνες Brienz και Thun, όπως άλλωστε υποδηλώνει και το όνομα του χωριού. Περπατάμε στην επτακοσίων μέτρων μήκους λεωφόρο Höheweg και θαυμάζουμε τα μεγαλόπρεπα κτίρια των πολυτελών ξενοδοχείων, με δεσπόζουσα παρουσία αυτή του Victoria Jungfrau Grand Hotel & Spa και το Royal St. George. Ο περίπατός μας μάς οδηγεί στο αφρισμένο ποτάμι που περνάει ορμητικά κάτω από τα πόδια μας όσο έμεις τραβάμε φωτογραφίες πάνω στη γέφυρα. Ο περίπατος αυτός καταλήγει στην πλατεία του οικισμού˙ εκεί βρίσκουμε απρόσμενα ένα μοντέρνο wine bar και απολαμβάνουμε το κρασί μας ανάμεσα στους πολυάριθμους ντόπιους θαμώνες του.

Aν θέλετε δράση, οργανώστε μια επίσκεψη στις τρεις πιο φημισμένες και απόκρημνες κορυφές των Bernese Άλπεων, γνωστές και ως: η «Καμαριέρα»-Jungfrau (4.158 μ.), ο «Καλόγερος»- Mönch (4.099 μ.) και ο «Δράκος»- Eiger (3.970 μ.). Πάγοι, καταρράκτες, απόκρημνες κορυφές, και ένα τελεφερίκ που σας δίνει την ευκαιρία να τα δείτε όλα! Πρωί πρωί με τη δροσιά, ξεκινάμε για το Jungfrau, την κορυφή της Ευρώπης! Είμαι έτοιμη να ανέβω ψηλά, πολύ πολύ ψηλά! Ξέρω ότι το τελευταίο κομμάτι της διαδρομής γίνεται με τρένο που διασχίζει τα έγκατα του βουνού για να σε φτάσει επάνω, κάπου εκεί όπου αρχίζεις να έχεις την αίσθηση της κορυφής, εκεί όπου όταν σηκώνεις το κεφάλι βλέπεις πιο κοντά σου τον ουρανό και τα σύννεφα, ο αέρας είναι πιο ελαφρύς και η ανάσα σου βγαίνει λίγο πιο δύσκολα, εκεί όπου η καθαρότητα και η διαύγεια των χρωμάτων συμβάλλει στην ψυχική σου ανάταση. Ξεκινάμε την ανάβαση. Στην αρχή το πρώτο τρενάκι, φορτωμένο με κόσμο πολύ, προχωράει αργά και ανεβαίνει περνώντας από τοπία μαγικά. Σταματάμε σε ενδιάμεσο σταθμό και αλλάζουμε τρένο…συνεχίζουμε προς τα πάνω, όπου οι θερμοκρασίες αλλάζουν σιγά σιγά και επιβεβαιώνουν την ανάβασή μας προς τα αιώνια χιόνια.

Gstaad: ένα τοπωνύμιο που φέρνει στο νου αν όχι προσωπικές αναμνήσεις, τουλάχιστον αναμνήσεις από τις διηγήσεις φίλων των γονιών την εποχή του ’60–’70. Μικρή τότε για να έχω ιδία αντίληψη, κατάφερα να προσεγγίσω τον κόσμο του πασίγνωστου αυτού ελβετικού χωριού με τη ματιά του ενήλικου «μη κοσμικού», που εκτιμά όμως τη διακριτική πολυτέλεια και την απόλυτη προσφορά της φύσης στα μάτια, την ψυχή και το πνεύμα. Ένα καλοκαίρι στο Gstaad αποτελεί μοναδική εμπειρία. Και αν διανυκτερεύσεις και στο καλύτερο, κατά την άποψή μου, ξενοδοχείο του χωριού (την ίδια εντύπωση έχουν και διάφοροι εστεμμένοι -πρώην και νυν- έλληνες εφοπλιστές και λοιποί επώνυμοι), το Grand Hotel Bellevue, τότε το ιδανικό θα ήταν να παραταθεί η διαμονή εκεί όσο περισσότερο γίνεται.

Πέταγμα στην απόλυτη σιγή Η αίσθηση μοναδική Φεύγεις Πετάς Με ταχύτητα μηδενική αιωρείσαι στο κενό Κοιτάς κάτω και τα βλέπεις όλα μικροσκοπικά, ασήμαντα, παιχνιδάκια Είσαι εσύ με τον αέρα Μια ένωση μοναδική Σε ένα μέρος ιδανικό Σε ένα μικροκλίμα που βοηθάει στη δική σου ανάταση Χάνεις την αίσθηση του χρόνου, χάνεις τη γη, ξεχνάς τον πόνο, τη στεναχώρια, το άγχος Κερδίζεις το χρόνο, τη ζωή, ανανεώνεις τις εμπειρίες, συναντάς πουλιά, κλαδιά δέντρων, βουνοκορφές, αερικά… Ανακάλυψα το λόγο να βρίσκομαι κάθε Γενάρη στο Château d’Oex (προφέρεται Σατώ ντ΄Ε), αν και κάθε στιγμή του χρόνου, καιρού επιτρέποντος, μπορείς να πετάξεις με αερόστατο στην περιοχή αυτή. Η εβδομάδα του φεστιβάλ μαγική. Όλα τα μπαλόνια σηκώνονται αργά και ψάχνουν θησαυρούς στα ποτάμια και στα δάση. Όποιος κερδίσει είναι ο νικητής της κούρσας! Θέαμα μαγευτικό… σε καθηλώνει και μπορείς να στέκεσαι ακίνητος επί ώρες και να κοιτάς τον κατάμεστο από πολύχρωμα αερόστατα ουρανό. Το βράδυ της Παρασκευής, πριν το τέλος του Σαββατοκύριακου που λήγει και το φεστιβάλ, γίνεται και το μεγάλο πανηγύρι. Με έκπληξη ανακαλύπτεις ότι υπάρχει πολύς κόσμος στην Ελβετία!

Θεωρείται η πόλη της νεολαίας, όχι μόνο γιατί η νεολαία επιλέγει να σπουδάσει στο πανεπιστήμιό της, αλλά γιατί είναι τέτοια η ατμόσφαιρα, που εμπνέει τη μετανάστευση των νέων στη, μικρή σε επιφάνεια και πληθυσμό, μεγάλη σε προσφορά δραστηριοτήτων πόλη. Η Λωζάννη αποτελεί πόλο έλξης όχι μόνο για τους λάτρεις των χειμερινών σπορ, αλλά και για αυτούς που αγαπούν τις μικρές και μεγάλες αστικές χαρές. Δηλαδή, συνδυάζει τα στοιχεία μιας ολοκληρωμέν­­ης ευρωπαϊκής πόλης, χωρίς να χάνει τα τοπικά παραδοσιακά στοιχεία που την κάνουν μοναδική. Η Λωζάννη είναι η πρωτεύουσα του καντονιού Vaud, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της λίμνης Léman, και τέλος η ολυμπιακή πρωτεύουσα της Ελβετίας, αφού εκεί εδρεύει από το 1914 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και στην παραλία της βρίσκεται το Ολυμπιακό Μουσείο που αποτίνει φόρο τιμής στους Έλληνες.

Η πιο μικρή από τις μεγαλύτερες πρωτεύουσες του κόσμου! Σχεδόν ξεκομμένη από την Ελβετία, είναι ένας κόσμος άλλος και ταυτόχρονα ένας κόσμος για όλους. Η μικρότερη μητρόπολη του κόσμου για τους ντόπιους, ευρωπαϊκή έδρα του ΟΗΕ, έδρα του Ερυθρού Σταυρού και άλλων διεθνών οργανισμών, είναι κρυμμένη στο δυτικό άκρο της λίμνης Léman, μεταξύ των οροσειρών Jura και των Άλπεων. Σαράντα μουσεία – κρατικά και ιδιωτικά– προσφέρουν συλλογές για όλα τα γούστα: αρχαιολογία, εθνογραφία, φυσική ιστορία, καλές τέχνες, εφαρμοσμένες τέχνες, επιστήμη και τεχνολογία. Μερικά από αυτά που καθιστούν την πόλη διάσημη είναι αυτά του Ερυθρού Σταυρού, το μουσείο Rath, της Φυσικής Ιστορίας, το μουσείο Ariana, το Conservatoire και ο Βοτανικός Κήπος. Επίσημη γλώσσα είναι τα γαλλικά, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν θα συνεννοηθείτε στα αγγλικά, στα γερμανικά ή στα ιταλικά.

Είναι γεγονός πως το St. Moritz αποτελεί την επιτομή του χειμερινού τουρισμού με τις υποδομές που διαθέτει για τα χειμερινά σπορ. Εδώ κάνουν σκι από το 1859. Οι πίστες για σκι φτάνουν τα 350 χλμ., ενώ υπάρχει και η πιο απόκρημνη και απόλυτα κάθετη, κατηφορική πλαγιά της Ελβετίας, αυτή του Piz Nair Wall, για τους τολμηρούς. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως έχει φιλοξενήσει –δύο φορές μάλιστα– τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Όσοι πιστοί του χιονιού, ξεδώστε στο κοσμοπολίτικο St. Moritz και ξεφύγετε στις πλαγιές του με ένα ζευγάρι πέδιλα στα πόδια σας.

Εδώ βρισκόμαστε στο χωριό χωρίς αυτοκίνητα. Μόνο ηλεκτρικά οχήματα-κουτιά με το σοφέρ τους, και άμαξες με άλογα μεταφέρουν τους τουρίστες στα ξενοδοχεία! Στο χωριό κυκλοφορούν σήμερα 500 ηλεκτρικά αυτοκίνητα –από τα οποία, 40 είναι ταξί–, με μέγιστη ταχύτητα τα 20 χιλιόμετρα την ώρα. Αυτός ο τύπος ηλεκτρικού αυτοκινήτου πρωτοεμφανίστηκε το 1910 από τον ξενοδόχο Dr. Alexander Seiler, ο οποίος οδηγούσε τότε στο Zermatt ηλεκτροκίνητο όχημα 4Χ4. Το επόμενο βγήκε στους δρόμους το 1947, ενώ από το 1970 άρχισε μια πιο μαζική παραγωγή, με απόγειο την παραλίγο αγορά 12.000 τέτοιων οχημάτων από το Δήμο της Νέας Υόρκης. Η αγορά ματαιώθηκε λόγω της περιορισμένης ταχύτητας που μπορούν να αναπτύξουν.

Βρισκόμαστε στο Valais, στο μεγαλύτερο οινοπαραγωγικό καντόνι της Ελβετίας. Το απόσταγμα από τις πολλές εκατοντάδες αμπελώνες του καλύπτει το 40% περίπου της ελβετικής παραγωγής σε κρασί. Εδώ καλλιεργούνται περισσότερες από 50 ποικιλίες, με κάποιες από αυτές πολύ παλαιές, όπως η Petite Arvine, η Amigne, η Humagne (άσπρο και κόκκινο), η Cornalin. Οι πιο γνωστές ετικέτες είναι το Chasselas, appellation de Fendant, και το Pinot noir. Στο Haut­ Valais, το καλλιεργούμενο Syrah αποκτά αρκετούς πιστούς τα τελευταία χρόνια. Είναι μια αλήθεια που τη διαπιστώσαμε τρώγοντας και πίνοντας. Μερικά Merry σημεία του μεγαλύτερου ελβετικού καντονιού με τη σειρά που τα φωτογραφίσαμε, άξια για επίσκεψη και διαμονή.

Ιoύνιος στην ιταλόφωνη Ελβετία. Ο καιρός στο Lugano, δροσερός κι ευχάριστος το πρωί, ζεστός το μεσημέρι, και ψυχρός το βράδυ· ιδανικός καιρός για πεζοπορία στις Άλπεις, ποδήλατο στην εξοχή, ορειβασία, κανό στα ποτάμια, ιστιοπλοΐα στις λίμνες, τόμπογκαν (έλκηθρο) στους λόφους, κρουαζιέρα στη λίμνη Lugano, σεργιάνι στους δρόμους απολαμβάνοντας θεϊκό παγωτό ή σάντουιτς με προσούτο. Γαλήνια περιοχή, βουτηγμένη στο νερό της λίμνης, πόλη μικρή, γεμάτη κήπους, παρτέρια με πανύψηλα δέντρα και πολύχρωμα λουλούδια, εκεί νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε μόνιμες διακοπές. Το Lugano είναι ό,τι πρέπει και για ανοιξιάτικες διακοπές, αφού το κλίμα εδώ είναι ήπιο. Αποτελεί από μόνο του ένα μουσείο αρχιτεκτονικής, αφού είναι και η γενέτειρα πολλών γνωστών αρχιτεκτόνων (της σχολής Ticino), όπως ο Luigi Snozzi ή ο Mario Botta, ενώ στα μουσεία του μπορεί κανείς να θαυμάσει πίνακες του Renoir και του Degas. Μέσα από παλιά αρχοντικά κτίσματα ξεπροβάλλει ξαφνικά μια υπερμοντέρνα κατασκευή, που όχι μόνο δεν αποτελεί παραφωνία, αλλά, αντιθέτως, η παρουσία της θεωρείς ότι είναι αναγκαία. Και φυσικά είναι αναγκαία· χωρίς να προσβάλει το παλιό προσθέτει φρεσκάδα, ζωντάνια και δημιουργικότητα στην πόλη. Εδώ θαυμάζεις εξαιρετικές δημιουργίες από εμπνευσμένους αρχιτέκτονες. Μία απ’ αυτές αποτελεί και το κτίριο του casino, ένα κτίριο υπερμοντέρνο όπου στο εξωτερικό του διακρίνει κανείς έντονα το ύφος μιας λιτής αλλά θεαματικής θεατρικής σκηνής. Αξίζει να το επισκεφτείτε, έστω και ως απλό αξιοθέατο.